Πράξεις συνεκφώνησης (περί νέας προφορικότητας)

Πράξεις συνεκφώνησης
(περί νέας προφορικότητας)

Το κείμενο, η νέα_προφορικότητα
Το έργο ως αντικείμενο (ή ως κείμενο1), στις θέσεις και παραθέσεις του, είναι μια σιωπηλή παραγωγή, ένας προοπτικός πίνακας. Στη γενίκευση και ιδεατότητά του αντανακλά την υπερβατική υποκειμενικότητα.

Αντίθετα, η νέα_προφορικότητα τείνει να ανταλλάσσει πρόσκαιρες υποκειμενικότητες, να διαμορφώνει ταυτότητες κατά τη διάρκεια της εκφοράς της, σε ασταθή πεδία περιστάσεων, με διαδικασίες, συμβόλαια ανοιχτής συναλλαγής με συνακουστές / συνομιλητές (η θέση του ιδεατού και γενικευμένου υπονομεύεται από την ακουστική ικανότητα).

Η νέα_προφορικότητα, ως πολιτισμική δράση στο μετασχηματισμένο πεδίο της πληροφοριακής παραγωγής, βασίζεται σε διαδικασίες συλλογικής, διανεμημένης, μη-κεντρικής εκφώνησης, ριζικά διαφορετικές από το μοντέλο της συγγραφής / κειμένου.

Ενδιαφέρουν οι καθορισμοί και χρήσεις των συμβολαίων και μηχανισμών συνεκφώνησης μέσα σε δικτυακές συνθήκες απομακρυσμένης, σύγχρονης ή α-σύγχρονης μετάδοσης (και στη σχέση τους με τις πρόσωπο με πρόσωπο διαμεσολαβήσεις)

Είναι το πεδίο της συνεκφώνησης και όχι το κείμενο της συγγραφής ο χώρος όπου αναδεικνύονται κοινωνικές και αισθητικές αξίες.

Η νέα_προφορικότητα θέτει υπό ερώτηση τους μηχανισμούς και τα δικαιώματα συγγραφής.

Παραγωγή κοινότητας
Η σύσταση μιας συνθήκης νέας_προφορικότητας είναι καλλιτεχνική πρακτική.2

Η νέα_προφορικότητα με διαδικτυακή μεσολάβηση δεν παράγει αισθητικά αντικείμενα. Παράγει τρόπους συσχέτισης, κοινότητα και δημόσιο χώρο.

Η σύσταση μιας συνθήκης νέας_προφορικότητας είναι ήδη σύσταση μιας κοινότητας.

(Δεν υπάρχει εδώ κάποια γενική ιδέα κοινότητας που μοιράζεται κοινούς σκοπούς)

(Η έρευνα καλλιτεχνών πάνω σε εναλλακτικές μορφές κοινωνικής οργάνωσης είναι τόσο σημαντική όσο η παραδοσιακή έρευνα σε υλικά, διαδικασίες και προϊόντα3)

Δοκιμάζονται διασυνδεμένες κοινότητες με χρήση ανοιχτών, μη-ιεραρχικών συστημάτων βασισμένων σε ίσα δικαιώματα εκπομπής και λήψης (μια κοινότητα παραγωγών4).

Η ροή πληροφορίας και γνώσης στις διασυνδεμένες κοινότητες αντανακλά στις τοπικές. Δοκιμάζονται τρόποι ενεργοποίησης του διευρυμένου δημόσιου χώρου.

Κατά τη μετατόπιση από το περιεχόμενο στην οικονομία του έργου (στους τρόπους παραγωγής, διανομής, πρόσληψης), ενδιαφέρουν οι πολιτικές και αισθητικές δυνατότητες διαμεσολάβησης, συμμετοχής και συνεργασίας.

Η νέα_προφορικότητα ως νέο μέσο δημόσιας τέχνης κατασκευάζει κριτικά μικρο-πεδία συσχέτισης εντός και εκτός του κόσμου της τέχνης.

Η νέα_προφορικότητα θέτει υπό ερώτηση το έργο ως παρουσία και περίσταση στον κόσμο της τέχνης.

Επιτελέσεις χωρίς αναπαραστάσεις
Κάθε προφορικότητα, γλωσσική ή μη, (συζήτηση, περπάτημα, διαμονή…) είναι οργάνωση της διάρκειας. Δεν αποβλέπει σε παραγωγή αναπαραστάσεων.

[Κάθε οργάνωση διάρκειας, σε περιβάλλον τέχνης (διαδικασία, δράση, συμβάν), τείνει να παράγει αντικείμενα τέχνης υπό τη μορφή καταγραφών και τεκμηριώσεων. (Οι τέχνες του πραγματικού χρόνου μετατρέπονται σε τεκμηριώσεις τέχνης καθώς διαμεσολαβεί η σκηνοθεσία της καταγραφής τους.)

Η τεκμηρίωση ως ιδεολογική ανακατασκευή του συμβάντος είναι πιο σημαντική από το συμβάν (εννοιολογική τέχνη)

Την τεκμηρίωση της ίδιας της πραγματικότητας, στις τρέχουσες καλλιτεχνικές πρακτικές, ονομάζουμε τεκμηρίωση τέχνης5. Διαμέσου της τεκμηρίωσης τέχνης, αναπαραγωγές δραστηριοτήτων της ζωής εισάγονται ως πρωτότυπα στον κύκλο αγοράς της τέχνης.

Επανεισάγονται έτσι στο έργο έννοιες αντικειμένου, παρουσίας, αυθεντικότητας.]

Οι πράξεις συνεκφώνησης αναπτύσσονται σε διαδικτυακές πλατφόρμες αρχείων ανοιχτού περιεχομένου.

Καταγραφές χωρίς ίχνη, επιτελέσεις χωρίς αναπαραστάσεις, με διαρκείς διαμορφώσεις και αναδομήσεις περιεχομένων και διασαλεύσεις του υποκειμένου θα όριζαν τα ανοιχτά αρχεία της νέας_προφορικότητας.

Η νέα_προφορικότητα θέτει υπό ερώτηση το έργο ως τεκμηρίωση τέχνης.

Δια-τοπικότητες
Οι πράξεις συνεκφώνησης είναι δια-τοπικές. Συμβαίνουν ανάμεσα σε περιστάσεις τόπου. Η διαφορά των χρήσεων των τόπων παράγει συνεκφωνήσεις.6

Η διαφορά των εκφωνήσεων παράγει νέες (ασταθείς) σημασίες του τόπου. Οι σημασίες των τόπων είναι προσωρινά, ακατέργαστα τοπία σε διάδραση.7

Η νέα_προφορικότητα θέτει υπό ερώτηση το έργο ως προσιδιάζον στο τοπίο (site-specific).


[H εκφώνηση αυτή προβάλλεται σε τοίχο φυλακής υπό ανέγερση, όσο χρόνο χρειάζεται για να ολοκληρωθεί η μετάδοσή της σε πανεπιστημιακό χώρο όπου συζητείται η προφορική αρχιτεκτονική. 20.04.05]

 

1. Για την έννοια του κειμένου, βλ. Barthes, R., “De L’ oeuvre au texte”, Revue d’ esthetique 3, 1971, 225-232.
2. Βλ. και Δ. Δημητρίου: Communication Front, Plovdiv (2001), Net.congestion, Amsterdam (2000), <comm.act:’.’> (2000) και http://www.idea.org.uk/cfront/workshop/dimos/art_after_the_networks.htm
3. Critical Art Ensemble, “Observations on collective cultural action”.
4. Bλ. W. Benjamin, “Der autor als produzent”, Gesammelte Schriften, bd.ii, 2, 1991.
5. Για την έννοια της τεκμηρίωσης τέχνης, βλ. Boris Groys, Art in the age of biopolitics, Documenta 11_platform 5: exhibition catalogue, Hate Cantz, 2002, σ. 108-114.
6. Βλ. Project Diatopia.
7. Στο πλαίσιο των παγκόσμιων, αλληλεξαρτώμενων πολιτισμικών ροών, τα τοπία συλλαμβάνονται ως ασυνεχείς, ασταθείς ροές. Η σύγχρονη ανθρωπολογία και οι κοινωνικές επιστήμες συνέβαλαν στην ανανέωση της έννοιας του τοπίου, από σταθερή, ολιστική, εδαφική αναπαράσταση σε ροή, επικοινωνία, περίσταση (context), διάδραση και συνάντηση ανθρώπων και τόπων. βλ. Πάνου Κούρου, “Διαδραστικές μοντερνικότητες, νέες τοπικότητες”, εισήγηση, Do.Co.Mo.Mo., Πάτρα 2004.

 

ΠΕΡΙ ΝΕΑΣ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΤΗΤΑΣ, δράση, φυλακές Νέας Αγχιάλου (υπό ανέγερση) και αμφιθέατρο Τμήματος Αρχιτεκτόνων Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, 2005. Δημοσιεύθηκε στο: Πάνος Κούρος. Πράξεις Συνεκφώνησης: κείμενα για την αρχιτεκτονική της τέχνης. Αθήνα: Futura, 2008.




Pages

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 19 other followers


%d bloggers like this: